Dyma’r erthygl diweddaraf rwyf yn rhannu sydd wedi codi allan o fy myfyrdodau yn ystod fy nghymor sabathol. Mae’r dilyn y ddau erthygl flaenorol sef: ‘Ailadeiladant hen adfeilion, cyfodant fannau a fu’n anghyfannedd’ a ‘Pam y Bedyddwyr?’ a ‘I dorri crib fy malchder‘.

Wrth ddod allan o’r Pandemig roedd yn teimlo bod angen reset arna i yn bersonnol ac hefyd ar yr eglwys. Yn y cyfnod yma fe’m cyflwynwyd gan Trey McCain i waith Brian Zahnd a dros y dair blynedd diwethaf mae llyfrau a phregethau Brian Zahnd wedi bod yn foddion i’m henaid.

Dylanwad Brian Zahnd

Mae Zahnd yn Weinidog ar eglwys enfawr yn St Joseph, Missouri. Daeth i amlygrwydd yn gyntaf yn y 1990au fel un o ffigurau blaenllaw y Word of Faith Movement, adain dadleuol o’r mudiad caresmataidd sy’n cael ei gysylltu weithiau gyda’r ‘Prosperity Gospel’. Ond ugain mlynedd yn ôl teimlodd Zahnd alwad i ddadberfeddu (‘deconstruct’) ei ffydd a’i ail-adeiladu ar seiliau fwy hynafol. 

Un o’r pethau sy’n arbennig am Zahnd yw iddo beidio a gadael ei eglwys pan newidiodd ei bwyslais diwinyddol, ond arhosodd yno a chymryd yr eglwys ar daith gydag e. Nid yw wedi gadael y traddodiad efengylaidd a troi’n ddiwinyddol-rhyddfrydol fel sy’n digwydd yn aml ond yn hytrach mae wedi troi’n uniongred, yn ôl ei gyffes ei hun beth bynnag. Mae ei lyfr am y Groes, Sinners in the Hands of a Loving God (sydd wrth gwrs yn ymateb chwareus i bregeth enwog Jonathan Edwards ‘Sinners in the Hands of an Angry God’) yn dadlau fod y traddodiad efengylaidd heb wneud cyfiawnder a’r hyn a gyflawnodd Crist ar y Groes drwy bwysleisio y ddelwedd o Iawn Ddirprwyol yn unig ar draul y delweddau eraill sydd yn y Beibl. Y canlyniad yn ôl Zahnd yw fod efengylwyr yn rhoi mwy o bwyslais ar lid Duw nag ar ei gariad ac yn portreadu Duw fel cyfreithiwr sy’n eich cael allan o bicil cyfreithiol yn fwy na meddyg sy’n iachau eich enaid.

Mae’n debyg bod Zahnd yn euog o wneud caricature o’r safbwynt efengylaidd, ond gall rhywun werthfawrogi beth mae’n dweud oherwydd mae yna duedd gan rai i weld yr athrawiaeth bwerus o Iawn Dirprwyol fel swm a sylwedd yr efengyl yn hytrach na bod yn un agwedd ohoni neu’n un ddelwedd (ymhlith nifer sydd yn y Beibl) i’n cynorthwyo i ddechrau deall mawredd yr efengyl.

Wrth ddarllen llyfr arall gan Zahnd o’r enw ‘When Everything’s on Fire – Faith Forged from the Ashes ’ dois i ar draws y dyfyniad yma gan y diwinydd Catholig Karl Rahner:

“The devout Christian of the future will either be a ‘mystic’, one who has ‘experienced’ something, or he will cease to be anything at all.”

Karl Rahner

Byrdwn geiriau Karl Rahner, a hynny yn ôl yn 1971, oedd pwysleisio’r angen i eglwys y dyfodol fod wedi ei lenwi a phobl a profiad real o Dduw wrth i afael diwillianol Cristnogaeth lithro gyda diwedd Christendom.

Tua’r cyfnod y darllenias ‘When Everything’s on Fire’ gan Zahnd roeddwn yn ceisio Duw am ddarn o’r Beibl i angori lle roeddwn yn fy mhererindod ysbrydol wrth geisio ail-sefydlu fy hun a’r eglwys ar ôl y Pandemig a’r adnodau gafodd eu hargraffu ar fy nghalon oedd yr adnodau yma o Salm 51:

Crea galon lân yno i, O Dduw;
a rhoi ysbryd penderfynol i mi unwaith eto.
Paid taflu fi i ffwrdd oddi wrthot ti,
na chymryd dy Ysbryd Glân oddi arna i.
Gad i mi brofi’r wefr eto 
o gael fy achub gen ti;
a gwna fi’n awyddus i fod yn ufudd i ti.
Wedyn bydda i’n dysgu’r rhai sy’n gwrthryfela 
i dy ddilyn di, 
a bydd pechaduriaid yn troi atat ti.

Salm 51.10-13

Rydw i’n parhau i fod eisiau arwain eglwys sy’n genhadol ei naws ond rwyf wedi dod i fan ar ôl tair ar ddeg mlynedd wrthi o fod eisiau gwneud hyn mewn ffordd gynaliadwy sy’n arwain at ffydd ddofn sy’n para ac nid dim ond ffydd lachar sy’n dawnsio a’m dymor cyn llosgi allan. 

Yn anffodus mae llawer o eglwysi cyfoes sy’n gweld twf yn or-ddibynol ar arian (i dalu gweithwyr yn lle meithrin disgyblion) neu ar weithio eu harweinwyr a’u haelodau mor galed nes eu bod yn profi ‘burn out’ fel y gwnes i yn y diwedd erbyn 2023. Yn dilyn sawl mis heriol yn brwydro problemau iechyd, gor-flinder, pryder ac yn y diwedd marwolaeth sydyn ac anisgwyl ffrind a chyd-weithiwr, Phil Wyman, roeddwn wedi cyrraedd y pen. Nid yw Gweinidog sydd wedi llosgi allan yn gymorth i neb! Dwi eisiau ail-adeiladu fy ffydd ac fy ysbrydolrwydd mewn ffordd fydd yn para oes, ac nid mewn ffordd fydd yn llosgi’n llachar heddiw cyn llosgi allan eto erbyn fory.

Please follow and like us: